LOADING

Type to search

Adım Adım Say Rehberi: Tarih, Anlam ve Önemi

Share

Dünyanın her yerinden Müslümanlar Umre yapmak için Mekke’ye gelir ve ünlü Safa ve Merve Tepeleri’ni ziyaret ederler. Bu iki tepe arasında Allah’a seslenerek koşturur ve yedi şavtı tamamlayarak O’nun emirlerini yerine getirirler.

Peki Say nasıl yapılır? Say’ın anlamı ve önemi nedir? Gelin sizi Allah’ın mu muhteşem ibadetini kapsayan Safa ve Merve’de bir tura çıkaralım ve Say hakkında her şeyi öğrenelim.

Say İbadetinin Anlamı

“Say” sözcüğü, Arapça yürümek, çabalamak veya takip etmek anlamlarına gelen “Sa’a” kelimesinden gelir. Hac ve Umrenin zorunlu bir ibadetidir ve tavaftan hemen sonra yapılır. Kabe’nin bitişiğindeki Safa ve Merve tepeleri arasında ileri geri yürümek anlamına gelir. 

Say İbadetinin Tarihi

Say ibadeti, henüz bir bebek olan ve susuzluktan ağlayan oğlu Hz. İsmail için su aramak için iki tepe arasında yedi kez ileri geri koşturan Hz. İbrahim (a.s.)’ın eşi Hacer Validemiz’in bu hareketini anmak ve onurlandırmak için yapılır.

Hz. İsmail doğduktan sonra Hz. İbrahim, Allah’ın emirlerini yerine getirerek oğlunu ve eşini Mekke’ye götürdü ve ince dalları olan bir ağacın altına bıraktı. Hacer Validemiz başlangıçta korktu, fakat bunun Allah’ın bir emri olduğunu duyunca rahatladı, Allah’ın onlara yeteceğini bilirdi. Sonrasında Allah’ın nimetleri için beklemeye başladı.

رَّبَّنَا إِنِّي أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُون

“Rabbimiz! Gerçekten ben, neslimden bir kısmını sahipsiz, ekine elverişli olmayan vadiye; Beyt-i Haram’ın yanına yerleştirdim; Rabb’imiz! Salatı ikame etsinler. İnsanlardan bir kısmının gönlünü onlara yönelt. Ve onları kimi ürünlerle rızıklandır. Umulur ki onlar şükrederler.” (İbrahim Suresi 37. Ayet)

Bir süre sonra suları bitti ve halen daha emzirmekte olan Hacer Validemiz, oğlunu emzirememeye başladı. İsmail a.s. ağlamaya başladı ve onun susuzluktan ölmek üzere olduğunu bilen Hacer Validemiz telaş içinde su aramak için çölde koşmaya başladı. İki tepenin arasında koşturup durdu ve etrafı daha iyi görebilmek veya yardım edebilecek bir Bedevi bulma ümidiyle bu tepelere tırmanıp tırmanıp indi. 

Oğluna geri koşmadan önce bu iki tepe arasında yedi kez koştu. Sonrasında yerin yarıldığını ve bir pınarın fışkırdığını gördü. Bu sudan içen Hacer Validemiz yeniden İsmail a.s.’ı emzirebilmeye başladı. Hemen sonrasında Cebrail (a.s.) Hacer Validemiz’le konuştu; ölmekten korkmaması gerektiğine dair güvence verdi ve İsmail’in babası İbrahim’e Allah’ın Evi Al-Kaba’yı bu yerde inşa etmesinde yardım edeceğini bildirdi. Hacer Validemiz daha sonra bu su pınarının etrafına bir kuyu kazdı, ve bu kuyu sonradan Zemzem Kuyusu olarak bilinmeye başlandı.

Sonra çölde su arayan bir grup Bedevi, kuşların bir alanda toplandığını gördü ve orada su olduğunu anladı. Böylece Hacer Validemiz’e yaklaştılar, ve sudan içmek ve yıkanmak için ondan izin istediler. Bu insanlar, Cürhüm Kabilesi’ndendi.  Daha sonra Mekke-i Mükerreme olarak bilinecek olan bu bölgeye yerleştiler.

Say İbadetinin Önemi

Say, hayat boyu devam eden mücadelemizin bir yansımasıdır. Nasıl sürekli bir şeylerin peşinde olduğumuzu (yani bir çeşit Say koşturmacasında olduğumuzu)  yansıtır; para, statü, fani ihtiyaçlar… Bunları başarmak veya elde etmek için acı çekeriz. Ancak Sai, tüm bu acıları dindiren bir cevabı simgeler, sağlam bir tevekkülü. Tıpkı çaresiz kaldığında ve hayatta kalma ümidini kaybettiğinde Allah’ın orada olduğunu ve kendisini ve oğlunu kurtarabilecek tek kişinin O olduğunu hatırlayan ve her şeyi ona bırakan Hacer Annemiz gibi. Bunun üzerine yüzyıllar boyu kurtuluşun simgesi olan Zemzem ile mükafatlandırıldı. Unutulmaması gereken tek şey, önce çalışıp sonra da işi Allah’a bırakmamız gerektiğidir.

إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّهِ ۖ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَا ۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ

“Safâ ile Merve Allah’ın nişânelerindendir; dolayısıyla hac veya umre yaparak Beytullah’ı ziyaret eden bir kimsenin bu yerleri tavaf etmesinde kendisi için bir günah yoktur. Kim gönüllü bir iyilik yaparsa bilsin ki Allah iyiliği mükâfatıyla karşılayan ve çok iyi bilendir.” (Bakara, 158.)

Say İbadeti Nasıl Yapılır?

Say, kendini görme ve kendini tanıma üzerine biraz zaman ayırmanın harika bir yoludur. Say yaparken ihramlı olmanız gerekir ve tavaf bittikten hemen sonra yapılır. Peki Say nasıl yapılır?

Hacı adayları, Kabe’yi görebilecekleri Safa Tepesi’ne çıkarak ilk şavta başlarlar. Oradan aşağı inerler ve Merve Tepesi’ne kadar yürümeye başlarlar, ta ki yeşil ışıklı sütunlara kadar. Bu sütunların arasında kadınlar normal yürürken erkekler koşmalıdır.

Hacı adayı Merve tepesine ulaştığında ilk tur yani bir şavt tamamlanmış olur. Hacı adayı yedi tur tamamlamalıdır ve her tur yaklaşık 450 metre uzunluğundadır. Erkekler Say’ı omuzları kapalı yerine getirmelidir.

Eğer tamamlandığınız şavtların sayısından şüphe duyuyorsanız, daha küçük turlarla başlayın. Say sırasında konuşabilirsiniz, fakat yalnızca önemli şeylerle ilgili fikir alışverişi yapabilirsiniz, havadan sudan konuşmamalısınız. Say yaparken sesinizi yükseltmemelisiniz. Ayrıca Say’dan sonra bir veda tavafı yapmanıza gerek yoktur.

Adım Adım Say Rehberi

  • Say’a başlamak için Safa Tepesi’ne yaklaştığınızda şu ayeti okumak sünnettir:

إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ

“Kuşkusuz Safa ile Merve Allah’ın belirlediği nişanelerdir” say:

  • Sonra şunu söyleyin:

إبْدَإُ بِمَا بَدَأَ اللهُ بِهِ

  • Safa’ya tırmanın, Kabe’yi görene kadar ilerleyin ve yüzünüzü oraya dönerek üç kez tekrarlayın:

الْحَمْدُ لِلهِ وَلاَ إلَهَ إلاَّ اللهُ وَ اللهُ أكْبَرُ

  • Şunu söyleyin:

لاَ إِلَهَ إلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَشَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِيْ وَيُمِيْتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَي ءٍ قَدِيْرٌ. لاَ إِلَهَ إلاَّ الله وَحْدَهُ أَنْجَزَوَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَ حْزَابَ وَحْدَهُ

  • Şimdi Merve Tepe’sine doğru yola çıkın ve yeşil floresan ışığına vardığınız zaman koşturmaya başlayan (yalnızca erkekler). Kadınlar koşmamalıdır.
  • Say yaparken okumak için özel bir dua bulunmuyor, istediğiniz herhangi bir duayı okuyabilirsiniz.
  • Merve Tepesi’ne vardığınız zaman Safa Tepesi’nde önerilen duayı yeniden okuyun ve sonrasında adımlarınızı geri takip ederek Safa’ya dönün. 
  • Artık Say’ın iki şavtını tamamladınız. Yedi turu tamamlayıp Merve Tepesi’nde bitirene kadar bunları tekrarlayın.

Bu mübarek günlerde yaptığınız tüm işleri Allah kabul etsin.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *